home extranet
Czosnek
Pochodzenie
Istnieje kilkaset odmian Allium, ale jedynie kilka uprawianych jest w ogrodach. Rodzaj allium zawiera również rośliny, które można znaleźć w kuchni i potrawach, takie jak cebula, por, szalotka, szczypiorek, czosnek. Czynnikiem ograniczającym występowania czosnku ogrodniczego jest temperatura. Występują w Europie, Azji i na Środkowym Wschodzie. Wiele gatunków kwitnie wczesnym latem, bezpośrednio po kwitnięciu roślin wiosennych, a przed rozkwitem typowych roślin letnich. Jeśli delikatnie potrzemy cebule, liście, czy łodygi tych roślin zdecydowanie wydają z siebie zapach cebuli. I to stanowi problem jeśli chcielibyśmy wykorzystać czosnek ozdobny w bukietach, zapach cebuli szybko mija, po zanurzeniu łodyg w wodzie. Oczywiście tylko wysokie i średnio wysokie gatunki są wykorzystywane w bukietach. Kilka gatunków wymaga odmiennego traktowania, które jednak przyczyni się że długo będą wyglądały świeżo nawet po zasuszeniu. Wszystkie gatunki mogą być wykorzystywane na obwódki na rabatach. Niższe gatunki są idealne do ogródków skalnych. Kilka gatunków nadaje się do naturalizowania.
Nazwa allium pochodzi ze starożytnego Rzymu i oznacza „cebulę”.
Mnogość gatunków
W literaturze opisanych jest około 280 do 300, a nawet 450 gatunków. W zależności od interpretacji – gatunku, może ich być jeszcze więcej. Dilys Davies, autor książki o czosnkach opisał 800 – 1000 gatunków i upraw. Z tej liczby tylko ułamek jest wykorzystywany w ogrodach. Niektóre opisywane dawniej czosnki takie jak Allium bulgaricum czy Allium siculum obecnie należą do rodzaju Nectaroscordum. Musimy rozróżniać rośliny uprawiane ze względu na swoje walory zdobnicze i te które są uprawiane do wykorzystania w kuchni.
Starożytni autorzy wspominają o allium uprawianym już 8000 lat przed narodzeniem Chrystusa. Natomiast niektóre inne ozdobne gatunki były już dobrze znane kilka wieków temu i tak: A. spaerocephalon: 1753, A. triquetrum: 1789, A. schubertii 1843, A. karataviense 1878, A. giganteum 1873, A. atropurpureum 1800, A. aflatunese 1902.Cebula
Organem spichrzowym jest cebula pokryta delikatnymi, suchymi łuskami. W zależności od gatunku obwód waha się od 3 do 30 cm. Zewnętrzna łuska u niektórych gatunków jest słabo związana z cebulą (A. christophii) u innych bardzo mocno (A. schubertii)
Stanowisko i gleba
Wszystkie gatunki wymagają dobrze przepuszczalnej gleby. Słoneczne stanowisko jest najbardziej odpowiednie dla większości, kilka gatunków dobrze rośnie w częściowym lub pełnym cieniu.
Porady Czosnki wspaniale się prezentują gdy są rośliną obwódkową na rabacie z roślinami wieloletnimi. Ich liście, które najczęściej nie są zbyt atrakcyjne i które bezpośrednio po kwitnieniu więdną zostaną osłonięte przez rośliny wieloletnie. Najwyższe czosnki prezentują się atrakcyjne w towarzystwie innych, wysokich roślin ozdobnych. W małych ogródkach wystarczy grupka 5 czosnków, aby były one dobrze zauważalne. Ich fioletowe, lilowe czy purpurowe często w kształcie kuli kwiaty stanowią ciekawy kontrast dla zazwyczaj wydłużonych kształtów kwiatów roślin wieloletnich. Najwcześniej kwitnące czosnki mogą być sadzone w kombinacji z tulipanami, hiacyntami i narcyzami. Natomiast później kwitnące mogą być sadzone razem z mieczykami czy daliami. Później kwitnące czosnki świetnie sprawdzają się w kombinacjach z zazwyczaj jasno kwitnącymi roślinami jednorocznymi. gatunki niskie takie jak A. ostrowskianum, A. moly, A. flavum czy A. cernum znajdą dla siebie niszę w ogródkach skalnych. A. ursinum jest najbardziej odpowiedni do naturalizowania.Uprawy w doniczkach i pojemnikach
Wysokie odmiany nie powinny być brane pod uwagę. Zbytnio nie nadają się do upraw doniczkowych ze względu na wcześnie zasychające liście. Obecnie kilka gatunków uprawia się w doniczkach: A. christophii, A. schubertii, A. karataviense. Gatunki te nie przekraczają wysokości 50 cm. Doniczka przeznaczona do uprawy czosnków powinna być co najmniej 20 cm głęboka. Cebule powinny być sadzone na głębokości 8-10 cm w dobrze przepuszczalnej glebie. Doniczki z cebulami powinny być ochronione przed wpływem ujemnych temperatur w czasie zimy. A. schubertii jest szczególnie narażony na niekorzystne działanie ujemnych temperatur.
